چکیده
جمشید بن مسعود بن محمود طبیب کاشانی ملقب به غیاثالدین که در غرب به الکاشی(al-kashi) مشهور است. ریاضیدانی برجسته و ستارهشناس و محاسبی ماهر و زبردست بود. آلات رصدی دقیقی اختراع کرد و از حدود ۸۰۸ (۱۴۰۶) تا پایان عمرش ۸۳۲ (۱۴۲۹) فعالیت علمی داشته است. در دوران فعالیت علمیاش به تالیف کتابهای متعددی در زمینه ریاضیات و نجوم پرداخته است مهمترین این آثار عبارتاند از: زیج خاقانی، مفتاح الحساب، رسالهٔ محیطیه و رسالهٔ وتر و جیب.
زندگینامه
هر چند فیزیکدان بود، ولی علاقهٔ اصلیاش متوجه ریاضیات و اخترشناسی بود؛ پس از دورهٔ طولانی بینوایی و سرگردانی، سرانجام در سایهٔ حمایت سلطان الغبیگ، که خود دانشمند بزرگی بود، موقعیت شغلی مطمئنی در سمرقند بهدست آورد.
یک دانشگاه در آبیک قزوین به نام این دانشمند در سال ۱۳۸۵ تأسیس شدهاست . در سال 1387و1388 یک سریال عظیم تلویزیونی در صدا و سیمای ایران بر اساس زندگی وی به نام نردبام آسمان و به نویسندگی حامد عنقا ساخته شد که اين سريال در ماه مبارك رمضان سال 1388 از شبكه اول سيماي ايران پخش شد.
مهمترین دست آوردها
ابداع و ترویج کسرهای اعشاری به قیاس با کسرهای شصتگانی که در ستارهشناسی متداول بود. محاسبهٔ عدد پی تا شانزده رقم اعشار به نحوی که تا صد و پنجاه سال بعد کسی نتوانست آن را گسترش دهد: 2π=6.2831853071795865
محاسبه سینوس (جیب) زاویهٔ یک درجه با روش ابتکاری حل یک معادلهٔ درجه سوم: sin1=.0174524064372835103712 هفده رقم اعشاری عدد به دست آمده با مقداری که امروزه محاسبه میشود هم خوانی دارد. در واقع کاشانی مقدار سینوس یک درجه را تا ده رقم صحیح شصتگانی حساب کرد.
اختراع ابزار اخترشناسی دقیق از جمله وسیلهای به نام «طبق المناطق» برای محاسب طول ستارگان که کتاب نزهتالحدائق در شرح آن است.
مهمترین تالیفات
در زمینهٔ ریاضیات
- مفتاح الحساب
- رسالهٔ محیطیه
- رساله وتر و جیبویرایش] در زمینهٔ اخترشناسی
- زیگ خاقانی در تکمیل زیگ ایلخانی تالیف نصیرالدین طوسی (به فارسی)
- زیج التهسیلات
- نزهت الحدایق شرح دو ابزاری که خود اختراع کرده بود، طولیاب سیارهای، و دستگاهی برای اجرای درونیابی خطی، میپردازد.
چپ چپ نگاه ميكنه
قربونه قد وبالات
سرمو خورد
Ate my head
دم در آورده
He has grown a tail
Light up my homework
خودت رو به كوچه علي چپ نزن
Don't hit yourself into left Ali Street
مرگ من؟
To my death
خوردم زمين، پدرم در اومد
I ate the ground and my father came out
مرده شورتو رو ببرن
Take away the person that washes your dead body
گليمتو رو از آب بكش
Pull your carpet out of the water
انقدر سفت بزنمت كه برق از چشمات بپره
I'll hit you so hard that electricity will pop out of your eyes
خرش از پل گذشته
His/Her donkey passed over the bridge
مرغ همسايه غازه
The neighbor's chicken is a goose
چه خاكي به سرم بريزم؟
What kind of dirt should I put on my head
خوشي زده زير دلت
Happiness has been hitting you under the belly
كرم نريز
Don't drop worms
حضرت
آيتالله محمد تقى بهجت در اواخر سال 1334 هـ ق، در شهر مذهبي فومن واقع
در استان گيلان، چشم به جهان گشود. شانزده ماه از عمرش نگذشته بود که
مادرش به سراي باقي شتافت و از اوان کودکي طعم تلخ يتيمي را چشيد.
درباره نامگذاري حضرت آيت الله بهجت، خاطرهاي شيريني که از نزديکان ايشان
نقل شده است که ذکر آن در اين مجال سودمند است: پدر آيت الله بهجت در سن
حدود هفده سالگي بر اثر بيماري وبا در بستر بيماري ميافتد به گونهاي که
اميد زنده ماندن او از بين ميرود. در آن حال ناگهان صدايي شنيد که
گفت:«با ايشان کاري نداشته باشيد؛ زيرا ايشان پدر محمد تقي است.»
ادامه مطلب
««آلبرت اينشتين »» اين معما را در
قرن نوزدهم ميلادي طرح كرد و به گفته وي حدود 98درصد از مردم جهان نمي
توانند اين معما را حل كنند!
موفق باشید.
در خياباني 5 خانه ؛ در 5 رنگ مختلف وجود دارند . در هريك از اين خانه ها يك نفر با مليتي متفاوت از ديگران زندگي مي كنند . اين 5 صاحب خانه ؛ هركدام نوشيدني متفاوت مي نوشند ، اتومبيل متفاوت سوار مي شوند و حيوان خانگي متفاوت نگهداري مي كنند .
حال با توجه به راهنماييهاي زير بگوييد كدام يك از آنها در خانه ، ماهي نگهداري مي كند؟
1- مرد انگليسي در خانه قرمز زندگي مي كند
2- مرد سوئدي ، يك سگ دارد .
3- مرد دانماركي چاي مي نوشد .
4- خانه سبز رنگ در سمت چپ خانه سفيد قرار دارد .
5- صاحب خانه سبز قهوه مي نوشد .
6- شخصي كه اتومبيل تويوتا سوار مي شود ، پرنده پرورش مي دهد .
7- صاحب خانه زرد ، اتومبيل بلازر سوار مي شود .
8- مردي كه در خانه وسطي زندگي مي كند ، شير مي نوشد .
9- مرد نروژي در اولين خانه زندگي مي كند .
10- مردي كه اتومبيل BMW سوار مي شود ، در كنار مردي كه گربه نگه مي دارد ، زندگي مي كند .
11- مردي كه اسب نگهداري مي كند ، كنار مردي كه اتومبيل BLAZER سوار مي شود ، زندگي مي كند .
12- مردي كه اتومبيل FIAT سوار مي شود ، نوشابه مي نوشد .
13- مرد آلماني اتومبيل BENZ سوار مي شود .
14- مرد نروژي كنار خانه آبي زندگي مي كند .
15- مردي كه اتومبيل BMW سوار مي شود ، همسايه اي دارد كه آب مي نوشد .
اين سخن بسيار گفته شده است كه براي پي بردن به ساختمان پركاهي با عمق و دقت ؛بايد جهان را به درستي شناخت امّا آن كس كه بتواند با چنين عمق و دقتي به ساختمان پركاهي پي برد. در هيچ يك از امور جهان نكته تاريكي نخواهديافت ، من براي شرح حال و زندگي انيشتن را نه براي رياضدانان ونه براي فيزيكدانان ،نه براي اهل فلسفه نه براي طرفداران استقلال يهود بلكه براي آن كساني كه مي خواهند چيزي از جهان پرتناقض قرن بيستم درك كنند . و اينك شرح حال زندگي او از كودكي تا پابان عمر :
ادامه مطلب
ستایش خدای جهان آفرین و بر این خدای و جهان آفرین
ستایش مر او را که بیننده است کران تا کران آفریننده است
سپس میستایم مه بهترین پیام آور نیک روی مهین
محمد فرستاده ی فر نژاد بنی آدمی روی و یزدان نهاد
وزان پس درودی به گردان دین یلان خداوندگار زمین
درودی به نام آوران سرکشان فقیهان زاهد به دردی کشان
به آن سربداران جویای نام به آن نکته گویان شیرین کلام
که شیرینی روی رهن تبی است همه خود نمایی اختر شبی است
ولی نغزگویی که شیرین لب است فروزنده ی اختران در شب است
اگر نونواری به جامه خوش است مرا کهنه ی شاهنامه خوش است
که در آن سخن همچو در سفته است حکیمی که شیرین سخن گفته است
اگر تخمه ی سام نیرم نبود اگر پهلوانی چو رستم نبود
و گر گیو و گودرز و اسفندیار نبودند بر چیرگی کامیار
و یا طوس گردنکش نیک روی نبودی چو رهام استیزه جوی
کنون ملک ایران سرای که بود چنین پاک جایی برای که بود
کدامین شغال از چنین بیشه ای همی کرد بر خوردن اندیشه ای
من ایرانیم زاده ی فر و جاه منم مرد میدان و شیر سپاه
منم زاده ی پهلوانان گرد منم پور مردان بی خواب و خورد
جهانی همه شور مردانگی بدرم به شمشیر فرزانگی
من از بو علی ارث ها برده ام ز دستان رازی دوا خورده ام
مرا سهروردی رفیق شب است سنایی مرا پیر شیرین لب است
خم مثنوی راز سر مستیم شکاف اتم هسته ی هستیم
اگر جد من رستم زابلی است دبیرم حسن زاده ی آملی است
من اکنون دل از کینه ها شسته ام میان دل و دشنه بنشسته ام
اگر صلح جویند اینک کتاب و گر کین بخواهند از ما شتاب
مرا گر بپرسند از ننگ و نام چنین است اندیشه ام یک کلام:
" دریغ است ایران که ویران شود کنام پلنگان و شیران شود
چو ایران مباشد تن من مباد بدین بوم و بر زنده یک تن مباد "
علاوه بر جامد، مايع، گاز و پلاسما حالت پنجم ماده چگالش بوز انيشتين است كه به اثرات كوانتومي اين دسته مواد مربوط است. در اين حالت ماده فاقد چسبندگي، كشش سطحي است و مي خواهد خود را در حداكثر سطح بگستراند و از ديواره هاي ظرف خود بالا مي رود؛. ظاهري شبيه مايع دارد ولي كاملاً مانند كاز ايده آل عمل مي كند و اگر آن را به حركت در آوريم تا ابد به حركت خود ادامه ميدهد! هليم ۴ در دماهاي بسيار پايين نمونه اي از آن است.
اتمهای انزواطلب (حالت ششم ماده!) محققان ناسا حالت جديدي از ماده را كشف كردند كه حالت چگاليده فرميوني نام دارد. طي مدت زمان طولاني ماده را به سه حالت مي شناختند كه عبارت بودند از جامد، مايع و گاز. اما امروز مي دانيم كه اين سه حالت تنها نيمي از حالت هاي شناخته شده هستند و حداقل شش حالت براي ماده وجود دارد. اين شش حالت عبارتند از جامد، مايع، گاز، پلاسما، حالت چگاليده، بوز - اينشتين و حالت چگاليده فرميوني.
ادامه مطلب
پلاسما حالت چهارمی از ماده است که دانش امروزی نتوانسته آن را جزو سه حالت دیگر پندارد و مجبور شده آنرا حالت مستقلی به حساب آورد.
این ماده با ماهیت محیط یونیزه ، ترکیبی از یونهای مثبت و الکترون با غلظت معین میباشد که مقدار الکترونها و یونهای مثبت در یک محیط پلاسما تقریبا برابر است و حالت پلاسمای مواد ، تقریبا حالت شبه خنثایی دارد. پدیدههای طبیعی زیادی از جمله آتش ، خورشید ، ستارگان و غیره در رده حالت پلاسمایی ماده قرار میگیرند.
ادامه مطلب
 |
|
| تولد | ۵۳۷ گنجه یا تفرش |
| مرگ | ۶۰۸ گنجه |
| همسر | سه همسر نخستین همسرش آفاق |
| فرزندان | محمد |
| پیشه | شاعر و داستاننویس |
| آثار | مخزنالاسرار , هفت پیکر خسرو و شیرین , اسکندرنامه لیلی و مجنون |
جمالالدین ابومحمد الیاس بن یوسف نظامی معروف به نظامی گنجوی (حدود ۵۳۷ تا ۶۰۸ ه.ق) بزرگترین داستان سرای ایرانی منظومههای حماسی عاشقانه به زبان فارسی است که سبک داستان محاورهای را وارد ادبیات داستانی منظوم فارسی کرد.
ادامه مطلب
